Nazywam się Czesław Adamusik. Mieszkam w tej chwili w Warszawie na Ochocie.

• Proszę powiedzieć o swoim dzieciństwie w przedwojennej Warszawie. Jak ją pan pamięta?

Tak. Przed wojną i w czasie okupacji mieszkaliśmy ja z rodziną, matką, ojcem i siostrą starszą ode mnie o siedem lat, na Woli na ulicy Gostyńskiej, to jest w tej chwili przedłużenie ulicy Sokołowskiej. Tej ulicy już nie ma właściwie, jest tam przebudowana w ogóle. Zacząłem naukę w szkole podstawowej numer 125 w roku 1938 przed wojną. Przed wojną ukończyłem właściwie pierwszą klasę. Miałem iść w 1939 roku do drugiej i wybuchła właśnie wojna i do tej szkoły już nie chodziłem, dlatego że kwaterowali tam Niemcy, wojsko kwaterowało, przez całe ponad cztery lata. A nas, uczniów z tej szkoły, [przenieśli], częściowo chodziliśmy jakiś okres na ulicę Górczewską do szkoły, potem z Górczewskiej nas przenieśli na Bema, potem z Bema znowuż na Górczewską. I tak aż do końca wojny żeśmy przechodzili ze szkoły do szkoły, tak jak warunki na to pozwalały.

19 maja 2015

Gdy wyrzucamy z duszy zrozumiałą nienawiść do Polski, która szczególnie pod wpływem obecnych znęcań się nad ludnością ukraińską w Galicji opanowuje nas i zimnym rozumem obejmujemy powstanie narodowości ukraińskiej (jako fundamentu państwa) musimy przyznać, że w walce z Polską i tylko dzięki niej mamy oblicze narodowe […] Z jednej strony nie wiadomo, czy na wypadek zgody z Rosją nie zatrze się ponownie nasze oblicze narodowe i to razem z Galicją. Gdyż rzec można z całą pewnością, że gdy raz zatrzymamy się zdecydowanie na placówce rusofilstwa politycznego to prędzej czy później odbierzemy Polsce Galicję nie tylko po San, a po Poprad i Lublin – ukraińska gazeta „Strileć”, 25 listopada 1919

Funkcjonująca na przełomie 1918 i 1919 roku m.in. na terenie dawnej austriackiej Galicji Zachodnioukraińska Republika Ludowa (ZURL) była konkurentem dla odradzającej się Rzeczypospolitej do objęcia władzy nad tym terytorium. Wysuwając argumenty etniczne, proklamowana 28 października 1918 roku we Lwowie młoda ukraińska państwowość dążyła do objęcia swoją władzą północnej Bukowiny, Galicji Wschodniej i części Zachodniej oraz Rusi Zakarpackiej. Pretendowała więc ona między innymi do tych terenów, które zamieszkiwali licznie Polacy. Spowodowało to, że nieuchronnie pojawić się musiał w ZURL „problem polski”.

17 - 21 lutego 1943 r. na III zjeździe OUN ( w wiosce Tereberze  lub Wałujky koło Olecka w obwodzie lwowskim) postanowiono przystąpić na Wołyniu do otwartych walk partyzanckich. Kierownictwo nad walką partyzancką na Wołyniu, przejęli Wasyl Iwachiw oraz Dmytro Kljaczkiwśkyj z OUN-B. Rozpoczęły się ataki na polskie miejscowości położone na wschodzie przedwojennego województwa wołyńskiego. Ta część regionu znajdowała się na terenie Okręgu Wojskowego UPA "Turiw" podlegającemu Iwanowi Łytwyńczukowi "Dubowemu", który bezpośrednio koordynował pacyfikacje kolejnych polskich miejscowości.

Wschód województwa na miejsce dokonywania zbrodni został wybrany nieprzypadkowo: w tych stronach Polacy stanowili wyraźną mniejszość w porównaniu do zachodu regionu. Z tego powodu przeprowadzenie ataku było łatwiejsze, gdyż oddziały UPA mogły liczyć na mobilizację okolicznej ludności ukraińskiej i zaangażowanie Samoobronych Kuszczowych Widdiłych (SKW), które były formą ukraińskiej samoobrony. Atak na Hurby, w którym udział wzięły oddziały UPA i SKW z okolicznych wsi ukraińskich (około 1000 osób w tym też kobiety ), nastąpił wieczorem 2 czerwca ( był to wtorek), rozpoczynając tym samym serię zbrodniczych napadów na polskie wsie w powiecie zdołbunowskim. Rozkaz do ataku wydał sam komendant UPA Dmytro Klaczkiwśkyj "Kłym Sawur". Według niego miał to być odwet za rzekome spacyfikowanie przez polskich policjantów w służbie niemieckiej ukraińskiej wsi Dermań-Załuże oraz kara za udzielanie schronienia radzieckim partyzantom. Polacy czuli się bezpiecznie w Hurbach, gdyż była to największa polska wieś w tej okolicy, położona z dala od innych. Z trzech stron otaczały ją lasy przechodzące w pola uprawne otaczające wieś. Od południa bagniste łąki i  błotniste torfowiska, od zachodu zbocza Gór Krzemienieckich, od północy schowana była w lasy, sięgające pod Dubno.

"Tak lubili rąbać polskie dzieci,że przez przypadek zarąbali ukraińskie dzieci, bo rozmawiały po polsku..."

Zobacz także: Poliszczuka Gorzka prawda. Cień Bandery nad zbrodnią ludobójstwa.

Dorobek naukowy Wiktora Poliszczuka:

• Gorzka prawda – zbrodniczość OUN-UPA- rozprawa doktorska, Toronto,
• Ideologia nacjonalizmu ukraińskiego według Dmytra Doncowa, Doktryna D.Doncowa – tekst i analiza, Toronto, 2006
• Apokalipsa według Wiktora Ukraińca, Toronto, 1996
• Fałszowanie historii najnowszej Ukrainy, Toronto, 1996,
• Ocena polityczna i prawna OUN i UPA, (Akcja Wisła – próba oceny, Toronto, 1997,
• Zginęli z rąk ukraińskich, Pojęcie integralnego nacjonalizmu ukraińskiego, Toronto, 1997,
• Manowce polskich historyków, Toronto, 1998,
• Ukraińskie ofiary OUN-UPA, Toronto, 1998,
• Integralny nacjonalizm ukraiński jako odmiana faszyzmu t. I,