W sześćdziesiątą trzecią rocznicę tragicznej śmierci
biskupa Stanisława Łukomskiego
22 października 1948 r. w Warszawie nieoczekiwanie zmarł prymas Polski August Hlond, który jak tylko mógł ratował duszę Polskiego Narodu. Zdaniem historyków nie tylko ocalił Kościół, ale dał mu mocne fundamenty na trudne powojenne czasy (http://www.episkopat.pl/?a=historia). Biskup Stanisław Kostka Łukomski (od 24 czerwca 1926 r.) ordynariusz diecezji łomżyńskiej, sekretarz Konferencji Episkopatu Polski (1927- 1946) i niezłomny obrońca niezależności Kościoła rzymskokatolickiego od tzw. władzy ludowej, był uważany jako następca Prymasa Augusta Hlonda (sic ! red). Następnego dnia po jego pogrzebie, w środę 27 października 1948 r., biskup Stanisław Łukomski wracał samochodem do Łomży. W niewyjaśnionych do dzisiaj okolicznościach na trasie Ostrów Mazowiecka – Łomża doszło do poważnej katastrofy samochodowej, w wyniku której biskup Stanisław Łukomski zmarł w czwartek, 28 października 1948 r. w szpitalu św. Antoniego w Warszawie, prowadzonym przez siostry Elżbietanki.
Wielokroć, gdy jeżdżę do Łomży przez Ostrów Mazowiecką bezskutecznie wypatruję miejsca, gdzie doszło do tego tragicznego wypadku. Chyba warto to miejsce odpowiednio uszanować i upamiętnić. Dopiero z Kroniki Panien Benedyktynek Opactwa Świętej Trójcy w Łomży (1939 – 1954) dowiedziałem się o okolicznościach tego wypadku. Przy okazji. Tę interesującą kronikę, nie tylko klasztornym życiu jej autorki, Stanisławy Piesiewiczównej (siostry Alojzy 1902 – 1971), wydało Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Łomżyńskiej i Opactwo Trójcy Przenajświętszej Mniszek Benedyktynek w Łomży w 1995 r. Ze względu na wyczerpany od dawna mały nakład (około 2000 egzemplarzy), zacytuję fragment z tej kroniki, str.152.
Episkopat Polski 1926 rok. Biskup Stanisław Kostka Łukomski –
1 rząd od góry – 2- gi z lewej strony
… „ 27październik … Znów jak grom z jasnego nieba obiegła Łomżę wieść o tragicznym wypadku jakiemu uległ nasz ukochany Ordynariusz, Ks. Biskup Stanisław Łukomski. Ksiądz Biskup wracał z pogrzebu Kardynała zupełnie zdrów, w pełni sił i zamiarów pracy dla Chwały Bożej. Za Ostrowią Mazowiecką samochód, którym jechał Ks. Biskup nagle popsuł się i wpadł na drzewo. Naturalnie, że rozbił się doszczętnie, a pasażerowie tj. Ks. Biskup, nasz Kapelan, Ks. Kanonik H. Kulbat i szofer zostali okropnie poranieni i pobici. W najgorszym stanie znaleziono Ks. Biskupa: ręce i nogi połamane, stawy powyrywane, twarz okropnie zmasakrowana. Szofer również ciężko ranny. Najmniej poszkodowany Ks. Kanonik Kulbat, bo tylko prawa ręka złamana, niewielka rana w głowie i ogólne potłuczenie. Księdza Biskupa i szofera odwiozło pootowie do szpitala do Warszawy, a Księdza Kulbata do szpitala w Łomży.
28 październik … Ksiądz Biskup zmarł w szpitalu w Warszawie. Zwłoki śp. Ks. Biskupa sprowadzono i pochowano w katedrze łomżyńskiej w katakumbach. Przed kilku tygodniami był u nas, zwiedzał szczegółowo naszą budowę. Miałyśmy w nim Ojca i życzliwego przyjaciela. Przez całą wojnę szczerze się nami opiekował i chętnie błogosławił naszym pracom. Śmierć ta zrobiła ogromne wrażenie w naszym klasztorze”…
Ze stron internetowych dowiedziałem się, że ks. Henryk Kulbat w latach 1950 – 1956 był proboszczem w parafii pw. Najświętszego Serca Jezusowego w Rzekuniu, w okresie zaś 1956 – 1984 proboszczem w parafii pw. Trójcy Przenajświętszej w Zambrowie. Myślę, że ks. kanonik Henryk Kulbat i najbliżsi jego współpracownicy wiedzieli więcej o przyczynach wypadku i dokładnym jego miejscu. Ponadto. Kto i dlaczego decydowano się na przewiezienie ciężko rannego biskupa Stanisława Łukomskiego i jego kierowcy, do odległego szpitala w Warszawie. Co się stało z kierowcą i poważnie uszkodzonym samochodem. Chyba wrak tego samochodu był poddany dokładnym oględzinom i badaniom technicznym w toku prokuratorskiego dochodzenia. Gdzie się podziały te akta, do których rutynowo załącza się zdjęcia i rysunki sytuacyjne, protokoły sekcji zwłok itp.
O ile pamiętam, biskup Stanisław Łukomski miał do dyspozycji czarny samochód marki Fiat, produkowany od 1932 r. w Warszawie na licencji włoskiej firmy Fiat. Pamiętam, że szofer samochodu biskupa niezwykle dbał o jego wygląd, i zapewne o jego nienaganny stan techniczny. Więcej reminiscencji o biskupie Stanisławie Łukomskim prześlę 3 listopada, w rocznicę jego pogrzebu w łomżyńskiej katedrze.
Tymczasem przesyłam dwa zdjęcia (nieznanego mi autora), z 27 maja 1948 r., gdy po raz pierwszy po II wojnie światowej w Łomży obchodzono bardzo uroczyście święto Bożego Ciała. Zdjęcie pochodzi ze zbiorów rodzinnych kolegi Wiesława Ciborowskiego.
„…Przechodząc ulicami miasta w procesji biskupa łomżyńskiego prowadził kupiec Mieszkowski, dyrektor KKO Szabela oraz miejscowi rolnicy i rzemieślnicy. Podobnie, w dniu 30 maja 1948 r. procesja wyszła od o.o. kapucynów ulicami miasta. Uczestniczyło w procesji około 5 tys. ludzi. Księdza kapucyna z monstrancją prowadził burmistrz Michał Siejko i Feliks Sarosiek komendant Ochotniczej Straży Pożarnej w Łomży…” (Czesław Brodzicki, Łomża i powiat łomżyński w latach drugiej wojny światowej i trudnych latach powojennych (do 1957 r.), Warszawa 2004, str. 178).
Adam Sobolewski
Sieradz, 26 października 2011 r.
Bardzo interesujaca informacja. O biskupie Stanisławie Kostka Łukomskim nigdzie sie nie mowi. Pierwszy raz o nim slysze i o tym ze był uważany jako następca Prymasa Augusta Hlonda. Poniewaz byl niezłomnym obrońca niezależności Kościoła rzymskokatolickiego od władzy zydobolszewickiej dlatego go zamordowali.
Przypuszczam ze podobnie moglo byc z abpem Eugeniuszem Baziakiem, metropolita krakowskim w latach 1951-1962. Zamordowano go aby zrobic miejsce dla Karola Wojtyly. Poza tym zblizal sie Sobor Watykanski II na ktorym Wojtyla mial odegrac wazna role. Zydomasoneria “wyczyszczala” Kosciol z przeciwnikow zydomasonerii i liberalizmu.
Sobór Watykański II zostal otwarty 11 października 1962 przez papieża Jana XXIII.
Abp Baziak byl zdrowym i pelnym sil czlowiekiem, a zmarł nagle podono na atak serca 15 czerwca 1962 w Warszawie podczas konferencji Episkopatu Polski.
Został pochowany w katedrze wawelskiej.
Uroczystościom pogrzebowym przewodził bp Karol Wojtyła, jego następca.
Przypuszczam ze podobnie mogło być z abpem Eugeniuszem Baziakiem,
============================
To całkowicie zagubilem w mojej pamięci,
A dodatkowo:
ks. kanonik Henryk Kulbat był bliskim współpracownikiem Romana Dmowskiego,
Podobnie jak Zabity w wypadku “po wypadku”.
Wyszyński do SN ciągotek nie miał.
KSC
Eugeniusz Baziak (ur. 8 marca 1890 w Tarnopolu, zm. 15 czerwca 1962 w Warszawie) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy lwowski w latach 1933–1944, arcybiskup metropolita lwowski w latach 1944–1962, administrator apostolski archidiecezji krakowskiej w latach 1951–1962, arcybiskup metropolita krakowski w 1962.
Życiorys
Urodził się w rodzinie urzędnika sądowego. W Tarnopolu ukończył szkołę powszechną i średnią. W 1908 zdał maturę i rozpoczął studia w Seminarium Duchownym i na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Lwowskiego. W 1912 przyjął w Przemyślanach święcenia kapłańskie z rąk bpa Władysława Bandurskiego. W latach 1912–1919 był duszpasterzem w Żółkwi i Tarnopolu.
W czasie I wojny światowej pełnił funkcję kapelana w armii austriackiej. W trakcie opieki nad chorymi żołnierzami zachorował na tyfus plamisty.
W latach 1919–1924 pełnił funkcję prefekta, od 1924 wicerektora seminarium duchownego. W 1931–1934 był proboszczem kolegiaty w Stanisławowie, dziekanem stanisławowskim, kanonikiem honorowym Kapituły Metropolitalnej we Lwowie, protonotariuszem apostolskim.
15 września 1933 został mianowany przez papieża Piusa XI biskupem pomocniczym archidiecezji lwowskiej. W latach 1933–1939 pełnił funkcję rektora seminarium duchownego i kustosza kapituły.
W końcu października 1939 okupacyjne władze radzieckie zlikwidowały we Lwowie Wydział Teologiczny Uniwersytetu Jana Kazimierza, a w grudniu seminarium duchowne. W zastępstwie bardzo schorowanego abpa Bolesława Twardowskiego prowadził działania zmierzające do zapewnienia ciągłości prac seminarium, a także udzielał święceń kapłańskich. Na skutek ciągłych brutalnych prześladowań i szykan okupantów na abpie Bolesławie Twardowskim i jego współpracownikach w kurii metropolitalnej usunięto z rezydencji arcybiskupiej. Zarówno on sam, jak i jego najbliższy współpracownik i zastępca, bp Eugeniusz Baziak, byli zmuszeni kilkakrotnie zmieniać miejsca pobytu, cierpiąc liczne udręki i uciążliwości codziennego bytowania oraz różne niedogodności swej dalszej, nieprzerwanej mimo tego pracy kościelno-organizacyjnej i duszpasterskiej. Towarzyszyła temu organizowana przez Kościół lwowski akcja pomocy charytatywnej dla dziesiątków tysięcy wywiezionych zbrodniczo w głąb ZSRR Polaków, i dla miejscowej ludności.
26 kwietnia 1944 został mianowany arcybiskupem tytularnym Pariany i biskupem koadiutorem abpa Bolesława Twardowskiego z prawem następstwa. 22 listopada 1944 został metropolitą lwowskim.
Od 1945 pod przymusem był sprowadzany przez władze radzieckie na całonocne przesłuchania, które miały na celu zmuszenie go do opuszczenia Lwowa na zawsze. Przez długi czas nie poddawał się radzieckim urzędnikom, jednak w chwili, kiedy sytuacja kościoła we Lwowie stała się beznadziejna, podjął decyzję ekspatriacji seminarium duchownego i agend kurii metropolitalnej wraz z jej archiwum do Polski w jej nowych granicach. Swoją ostatnią mszę świętą pontyfikalną odprawił w archikatedrze lwowskiej w Niedzielę Wielkanocną 1946. 26 kwietnia 1946 opuścił na zawsze Lwów, osiadając w sierpniu 1946 w Lubaczowie.
23 marca 1951 został mianowany biskupem koadiutorem kard. Adama Stefana Sapiehy w Krakowie (z zachowaniem dotychczasowych funkcji). W grudniu 1952 został internowany przez władze komunistyczne, a potem aresztowany i uwięziony w Krakowie. W 1953 ze względu na zły stan zdrowia został zwolniony, ale wydalony poza granice archidiecezji krakowskiej i części archidiecezji lwowskiej z siedzibą w Lubaczowie. Do Krakowa powrócił w 1956. 28 września 1958 dokonał konsekracji biskupiej Karola Wojtyły. 3 marca 1962 został arcybiskupem metropolitą krakowskim oraz administratorem apostolskim archidiecezji we Lwowie.
Zmarł na atak serca 15 czerwca 1962 w Warszawie w Domu Katolickim Roma podczas pobytu na konferencji Episkopatu Polski. Został pochowany w katedrze wawelskiej. Uroczystościom pogrzebowym przewodził bp Karol Wojtyła, jego następca.