Mężczyźni, którzy urodzili się w czasie tamtych wydarzeń odchodzą właśnie na emeryturę a można o nich powiedzieć, że są równolatkami jednego z najszczęśliwszych dla Polski aktów politycznych z pierwszej połowy XX w.

Kto dziś pamięta, że 25 lutego 1947 r. Dekretem nr 46 Aliancka Komisja Kontroli wymazała Prusy z mapy Europy? Oto stosowny fragment zaczerpnięty z Officjal Gazette of the Control Counsil for Germany: „Państwo pruskie, które od początku było nośnikiem militaryzmu i reakcji w Niemczech de facto przestało istnieć. Kierowani chęcią zachowania pokoju i bezpieczeństwa narodów i pragnieniem zapewnienia dalszej rekonstrukcji życia politycznego w Niemczech na podstawie demokratycznej, Rada Kontroli postanawia co następuje: Artykuł 1. Państwo Pruskie wraz ze swoim rządem centralnym i wszelkimi jego agendami zostaje zlikwidowane. […]”

Dawniejsze życie towarzyskie wśród chłopów. Schadzki są­siedzkie i opowiadania na tych schadzkach.

Zabawy nie­dzielne. Wesela: swaty, spraszanie na wesele, ślub, w kar­czmie i na gospodzie, obrzędy.

Muzyka. Chrzciny. Pijaństwo na zabawach i przy różnych okolicznościach.

Co do stosunków towarzyskich chłopi żyli dawniej w oddzielnej gromadzie, przeważnie, a na­wet prawie wyłącznie sami między sobą, co zre­sztą z pewnemi zmianami dotychczas przetrwało i dzisiaj jeszcze rzuca się w oczy. Dzikowscy chłopi i z innych wsi okolicznych przyjaźnili się tylko dość często z mieszczanami tarnobrzeskimi, zapraszając ich w kumy, na wesela i wzajemnie przez nich zapraszani, — zresztą częstsze zbli­żanie się do włościan ludzi innych warstw za­czyna się przyjmować dopiero w ostatnich cza­sach.

Sami między sobą schodzili się chłopi zna­cznie częściej, niż obecnie, już to na zwyczajnych

JAN SŁOMKA

WÓJT W DZIKOWIE.

PAMIĘTNIKI WŁOŚCIANINA

----- OD PAŃSZCZYZNY DO DNI DZISiEJSZYCH ------

Z PRZEDMOWA

1. FRANCISZKA BUJAKA

PROFESORA UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO

DO DRUKU PRZYGOTOWAŁ

JAN SŁOMKA MŁODSZY.

KRAKÓW.

KRAKOWSKA DRUKARNIA NAKŁADOWA. 1912.

CZCIONKAMI KRAKOWSKIEJ DRUKARNI NAKŁADOWEJ
pod zarzgdem Adolfa Nowaka.

PRZEDMOWA.

Ma przed sobą czytelnik książkę niezwykłą: pamiętnik włościanina polskiego, zaczynający się od nieszczęsnego roku 1846, a sięgający do dni ostatnich. Zawiera więc niniejsza książka na przy­kładzie jednego człowieka i jednej wsi obraz zmian, jakie przeszła wieś nasza w ciągu pra­wie 70 lat.

dr Lucyna Kulińska adiunkt WH AGH

Ocenianiem działań politycznych II Rzeczypospolitej wobec mniejszości ukraińskiej zajmowało się w przeszłości wielu badaczy. Część książek nie wytrzymała próby czasu, ale wiele uznać należy nadal za istotne. Na uwagę zasługują szczególnie prace J. Borkowskiego[1] Romana Wapińskiego[2] Ryszarda Torzeckiego[3], J. Tomaszewskiego[4], P. Wandycza [5], Cz. Brzozy[6], B. Budurowycza [7],czy A. Chojnowskiego[8]. Z badaczy młodszego pokolenia wyróżnić należy Roberta Potockiego, autora szczególnie istotnej książki zatytułowanej Polityka państwa polskiego wobec zagadnienia ukraińskiego w latach 1930 - 1939[9], prace Barbary Stoczewskiej, w tym „Litwa, Białoruś, Ukraina w myśli politycznej Leona Wasilewskiego”[10], prace Piotra Okulewicza, szczególnie istotna dla tematu pt. Koncepcja „międzymorza” w myśli politycznej obozu Józefa Piłsudskiego w latach 1918- 1926. Należy podkreślić, że te trzy ostatnie prace zawierają bardzo obfitą i szczegółową bibliografię. Warto wymienić też pracę zbiorową historyków polskich i ukraińskich pt. Historycy polscy i ukraińscy wobec problemów XX wieku[11], teksty Jerzego Holzera „Upadek komunizmu i historiografia” czy Włodzimierz Mędrzeckiego „Druga Rzeczpospolita w historiografii polskiej po 1989 roku” (obie zawierają  bogate przypisy bibliograficzne, wartościowe refleksje i przemyślenia). Do analizy tematu cenna okazała się też praca Jerzego Ogonowskiego, Uprawnienia językowe mniejszości narodowych w Rzeczypospolitej Polskiej 1918-1939[12], oraz zawierająca wiele nowych nieznanych informacji pracy księdza Adama Kubasika[13].