Pseudo-patriotyzm i chrześcijaństwo: zabronione wypowiedzi Lwa Tołstoja
Są to fragmenty z artykułu „Chrześcijaństwo i patriotyzm”, który Tołstoj napisał w latach 1893-94, ale nie mógł opublikować z powodu cenzury. Po raz pierwszy w Rosji artykuł Tołstoja, między innymi zabronionymi, pojawił się dopiero w 1906 r. w wydawaniu N.E. Feltena, za co ten został pociągnięty do sądowej odpowiedzialności.
Rządy zapewniają narody, że są zagrożone atakami przez inne narody i wewnętrznych wrogów, i że jedynym sposobem na wybawienie od tego niebezpieczeństwa jest niewolnicze posłuszeństwo narodów wobec swoich rządów. Widać to wyraźnie podczas rewolucji i dyktatur, i tak dzieje się zawsze i wszędzie tam gdzie jest władza. Każdy rząd tłumaczy swoje istnienie i usprawiedliwia całą swoją przemoc, mówiąc, że gdyby go nie było, byłoby gorzej. Zapewniając narody, że są w niebezpieczeństwie, rządy je podporządkowują. Kiedy narody poddają się rządom, rządy te zmuszają narody do ataków na inne narody. Tak więc rządy zapewniają narody o niebezpieczeństwie ataku ze strony innych narodów.